Юк, бу күңелсез булмас, дөресен генә әйткәндә - аеруча сез сузыла торган резина әйберләрне яратсагыз. Укып чыксагыз, бер өлешле силикон герметиклар турында белергә теләгән бар нәрсәне дә табарсыз.
1) Алар нәрсә
2) Аларны ничек ясарга
3) Аларны кайда кулланырга
Кереш сүз
Бер өлешле силикон герметик нәрсә ул?
Химик яктан катыручы герметикларның күп төрләре бар - иң танылганнары - силикон, полиуретан һәм полисульфид. Исеме катнашкан молекулаларның нигезеннән килә.
Силиконның төп нигезе:
Si - O - Si - O - Si - O - Si
Модификацияләнгән силикон - яңа технология (кимендә АКШта) һәм чынлыкта силан химиясе белән эшкәртелгән органик төп җепне аңлата. Мисал итеп алкоксисилан белән тәмамланган полипропилен оксидын китерергә мөмкин.
Бу химия элементларының барысы да бер яки ике өлештән тора ала, бу, әлбәттә, әйбернең катыруы өчен кирәкле детальләр санына бәйле. Шуңа күрә, бер өлеш бары тик торбаны, картриджны яки чиләкне ачуны аңлата, һәм сезнең материал катырачак. Гадәттә, бу бер өлештән торган системалар һавадагы дым белән реакциягә кереп, каучукка әйләнә.
Шулай итеп, бер өлештән торган силикон - ул һава белән тәэсир иткәндә силикон каучук барлыкка китереп катырганчы, торбада тотрыклы система.
Өстенлекләр
Бер өлештән торган силиконнарның күп кенә үзенчәлекле өстенлекләре бар.
- Дөрес кушылганда, алар бик тотрыклы һәм ышанычлы, бик яхшы ябышучанлык һәм физик үзлекләргә ия. Саклау вакыты (кулланыр алдыннан аны тюбикта калдырырга мөмкин булган вакыт) ким дигәндә бер ел, кайбер составлар күп еллар саклана. Силиконнар шулай ук, һичшиксез, иң яхшы озак вакытлы эш күрсәткечләренә ия. Аларның физик үзлекләре вакыт узу белән бик аз үзгәрә, ультрафиолет нурланышы тәэсир итми, һәм өстәвенә, алар башка герметикларныкыннан ким дигәндә 50°C ка артыграк температура тотрыклылыгы күрсәтәләр.
- Бер өлеш силикон чагыштырмача тиз катучан, гадәттә 5-10 минут эчендә тире барлыкка килә, бер сәгать эчендә ябышып бетә һәм бер көннән дә кимрәк вакыт эчендә якынча 1/10 дюйм тирәнлектәге эластик каучукка кадәр катучанлана. Өслек матур каучук кебек тоела.
- Аларны үтә күренмәле итеп ясарга мөмкин булганлыктан, бу үзе үк мөһим үзенчәлек (үтә күренмәле төс иң еш кулланыла), аларны теләсә нинди төскә буяу чагыштырмача җиңел.
Чикләүләр
Силиконнарның ике төп чикләүләре бар.
1) Аларны су нигезендәге буяу белән буяп булмый - бу шулай ук эреткеч нигезендәге буяу белән дә катлаулы булырга мөмкин.
2) Катырганнан соң, герметик үзенең силикон пластификаторының бер өлешен бүлеп чыгарырга мөмкин, ул бина киңәйтү тоташуында кулланылганда, тоташу кырые буйлап күңелсез таплар барлыкка китерергә мөмкин.
Әлбәттә, бер өлештән торганга күрә, тиз арада тирән кисемтәне катыру мөмкин түгел, чөнки система һава белән реакциягә керергә тиеш, шуңа күрә өстән аска катыра. Бераз конкретрак әйткәндә, силиконнарны изоляцияләнгән пыяла тәрәзәләрдә бердәнбер герметик буларак кулланып булмый, чөнки алар сыек суны үтеп керүдән бик яхшы саклыйлар, ләкин су пары катырылган силикон каучук аша җиңел үтә, бу IG җайланмаларының томанлануына китерә.
Базар мәйданнары һәм кулланылышлары
Бер өлешле силиконнар теләсә кайда һәм теләсә кайда кулланыла, шул исәптән кайбер бина хуҗалары өчен борчылу тудыра, югарыда телгә алынган ике чикләү проблемалар тудыра.
Төзелеш һәм DIY базарлары зур күләмне тәшкил итә, аннан соң автомобиль, сәнәгать, электроника һәм аэрокосмик базарлар килә. Барлык герметиклар кебек үк, бер өлешле силиконнарның төп функциясе - су яки җил үтеп керүен булдырмас өчен ике охшаш яки төрле субстрат арасындагы бушлыкны ябыштыру һәм тутыру. Кайвакыт формуланы үзгәртү җиңелрәк, аны агымлырак итү өчен генә, аннары ул каплауга әйләнә. Каплау, җилем һәм герметик арасындагы аерманы аңлауның иң яхшы ысулы - гади. Герметик ике өслек арасын ябыштыра, ә каплау бары тик берсен генә каплый һәм саклый, ә җилем ике өслекне бергә тота. Герметик структураль пыяла яки изоляцияләнгән пыялаларда кулланылганда, күбесенчә ябыштыргычка охшаган, ләкин ул ике субстратны бергә тотудан тыш, аларны бергә тота да.
Төп химия
Катырылмаган хәлдәге силикон герметик гадәттә куе паста яки каймак кебек күренә. Һавага эләккәндә, силикон полимерының реактив оч төркемнәре гидролизлана (су белән реакциягә керә) һәм аннары бер-берсе белән кушыла, су бүлеп чыгара һәм озын полимер чылбырлары барлыкка китерә, алар бер-берсе белән реакциягә керә, ахыр чиктә паста гаҗәеп каучукка әйләнгәнче. Силикон полимеры очындагы реактив төркем формуланың иң мөһим өлешеннән (полимерның үзеннән кала), ягъни аркылы бәйләүчедән килә. Нәкъ менә аркылы бәйләүче герметикка аның характерлы үзенчәлекләрен турыдан-туры, мәсәлән, ис һәм катыру тизлеге, яки башка чимал материаллар, мәсәлән, тутыргычлар һәм адгезия промоторлары белән кулланылырга мөмкин булганлыктан, бирә. Дөрес аркылы бәйләүчене сайлау герметикның соңгы үзенчәлекләрен билгеләү өчен төп ачкыч булып тора.
Катырту төрләре
Берничә төрле катыру системасы бар.
1) Ацетокси (әче серкә исе)
2) Оксим
3) Алкокси
4) Бензамид
5) Әмин
6) Аминокси
Оксимнар, алкоксилар һәм бензамидлар (Европада киңрәк кулланыла) - нейтраль яки кислотасыз системалар дип атала. Аминнар һәм аминокси системалары аммиак исенә ия һәм гадәттә автомобиль һәм сәнәгать зоналарында яки ачык һавада төзелеш өчен кулланыла.
Чимал
Формулалар берничә төрле компоненттан тора, аларның кайберләре, максатчан кулланылышка карап, ихтыяри рәвештә кертелә.
Иң кирәкле чимал - реактив полимер һәм аркылы бәйләүче. Шулай да, тутыргычлар, адгезия промоторлары, реактив булмаган (пластиклаштыручы) полимер һәм катализаторлар һәрвакыт диярлек өстәлә. Моннан тыш, төс пасталары, фунгицидлар, ялкынга каршы матдәләр һәм җылылык стабилизаторлары кебек башка күп өстәмәләр кулланылырга мөмкин.
Төп формулалар
Гадәти оксим конструкциясе яки үз кулларыгыз белән ясалган герметик составы түбәндәгечә булачак:
| % | ||
| Полидиметилсилоксан, Огайо штаты, 50,000 cps белән тәмамланган | 65.9 | Полимер |
| Полидиметилсилоксан, триметилтерминацияләнгән, 1000 капсула | 20 | Пластификатор |
| Метилтриоксиминосилан | 5 | Кросслинкер |
| Аминопропилтриэтоксисилан | 1 | Ябышу промоутеры |
| 150 кв.м/г өслек мәйданы төтенләнгән кремний диоксиды | 8 | Тутыргыч |
| Дибутилтин дилаураты | 0.1 | Катализатор |
| Барлыгы | 100 |
Физик үзлекләр
Гадәти физик үзенчәлекләргә түбәндәгеләр керә:
| Озынлык (%) | 550 |
| Сузылу көче (МПа) | 1.9 |
| 100 сузылудагы модуль (МПа) | 0.4 |
| Яр катылыгы | 22 |
| Вакыт узу белән тире (мин) | 10 |
| Ат чабышы вакыты (мин) | 60 |
| Сызып алу вакыты (мин) | 120 |
| Кабызу аша (24 сәгать эчендә мм) | 2 |
Башка бәйләгечләр кулланылган формулалар охшаш күренәчәк, бәлки, бәйләгеч дәрәҗәсендә, адгезия промоутеры төрендә һәм катыру катализаторларында аерылып торачак. Аларның физик үзлекләре чылбыр киңәйткечләре кулланылмаса, бераз үзгәрәчәк. Кайбер системаларны зур күләмдә акбур тутыргычы кулланылмаса, җиңел генә ясап булмый. Мондый формулаларны, әлбәттә, үтә күренмәле яки үтә күренмәле төрдә ясап булмый.
Герметиклар эшләү
Яңа герметик эшләүнең 3 этабы бар.
1) Лабораториядә концепцияләү, җитештерү һәм сынау - бик аз күләмдә
Монда лаборатория химигы яңа идеялар белән килә һәм гадәттә якынча 100 грамм герметикны кул партиясеннән башлап, аның ничек катыруын һәм нинди каучук җитештерелүен карый. Хәзер FlackTek Inc. компаниясенең "The Hauschild Speed Mix" дигән яңа машинасы бар. Бу махсуслаштырылган машина бу кечкенә 100 г партияләрне берничә секунд эчендә һава чыгарып кушу өчен идеаль. Бу мөһим, чөнки хәзер ул эшкәртүчегә бу кечкенә партияләрнең физик үзенчәлекләрен чыннан да сынап карарга мөмкинлек бирә. Төтенләнгән кремний яки башка тутыргычларны, мәсәлән, утырма акбурларны, силиконга якынча 8 секунд эчендә кушарга мөмкин. Һавадан чыгару якынча 20-25 секунд ала. Машина икеләтә асимметрик центрифуга механизмы ярдәмендә эшли, ул, нигездә, кисәкчәләрнең үзләрен үзләренең кушу куллары буларак куллана. Катнашманың максималь зурлыгы 100 грамм һәм берничә төрле стакан төрләре бар, шул исәптән бер тапкыр кулланыла торган, бу бөтенләй чистартуны таләп итми дигәнне аңлата.
Рецепцияләү процессында төп роль ингредиентларның төрләре генә түгел, ә өстәү һәм кушу вакыты да уйный. Әлбәттә, продуктның саклану вакытын саклап калу өчен һаваны чыгару яки чыгару мөһим, чөнки һава күбекләрендә дым бар, бу герметикның эчтән катыруына китерә.
Химик үзенең конкрет кулланылышы өчен кирәкле герметик төрен алганнан соң, якынча 3-4 кечкенә 110 мл (3 унция) пробирка җитештерә алырлык 1 литрлы планетар миксерга кадәр масштаблана. Бу материал башлангыч саклау вакытын тикшерү һәм ябыштыру сынауы, шулай ук башка махсус таләпләр өчен җитәрлек.
Аннары ул тирәнтенрәк сынау һәм клиентлар өчен үрнәк алу өчен 8-12 данә 10 унциялы трубкалар җитештерү өчен 1 яки 2 галлонлы станокка мөрәҗәгать итә ала. Герметик чүлмәктән металл цилиндр аша упаковка цилиндры өстенә куелган картриджга чыгарыла. Бу сынаулардан соң ул масштаблауга әзер.
2) Уртача күләмнәрне масштаблау һәм көйләү
Масштаблау барышында, лаборатория формуласы хәзер гадәттә 100-200 кг яки якынча бер барабан авырлыгындагы зуррак машинада җитештерелә. Бу адымның ике төп максаты бар.
а) 4 фунтлы зурлык белән бу зуррак зурлык арасында катнашма һәм дисперсия тизлекләре, реакция тизлекләре һәм катнашмадагы төрле күләмдәге нечкәлекләр аркасында килеп чыгарга мөмкин булган мөһим үзгәрешләр бармы-юкмы икәнен карау, һәм
б) потенциаль клиентларны сайлап алу һәм эш урынында чын фикер алышу өчен җитәрлек материал әзерләү.
Бу 50 галлонлы машина шулай ук аз күләмдә яки махсус төсләр кирәк булганда һәм берьюлы һәр төрдән бер генә барабан җитештерергә кирәк булганда, сәнәгать продуктлары өчен бик файдалы.
Берничә төр катнаштыру машинасы бар. Иң еш кулланыла торган икесе - планетар катнаштыргычлар (югарыда күрсәтелгәнчә) һәм югары тизлекле диспергаторлар. Планетар югарырак ябышлылыктагы катнашмалар өчен яхшы, ә диспергатор, бигрәк тә түбән ябышлылыктагы агымлы системаларда яхшырак эшли. Гадәти төзелеш герметикларында, югары тизлекле диспергаторның катнаштыру вакытына һәм җылылык чыгару мөмкинлегенә игътибар ителгән очракта, теләсә кайсы машинаны кулланырга мөмкин.
3) Тулы күләмле җитештерү күләме
Соңгы җитештерү, ул серияле яки өзлексез булырга мөмкин, өметләнергә кирәк, масштаблау этабыннан соңгы формуланы кабатлый. Гадәттә, башта җитештерү җиһазларында чагыштырмача аз күләмдә (2 яки 3 партия яки 1-2 сәгать өзлексез) материал җитештерелә һәм гадәти җитештерү башланганчы тикшерелә.
Тестлау - Нәрсәне һәм ничек тестларга.
Нәрсә
Физик үзлекләр - сузылу, тарту көче һәм модуль
Тиешле нигезгә ябышу
Саклау вакыты - тизләтелгән һәм бүлмә температурасында
Кабызу дәрәҗәсе - вакыт узу белән тире, ябышмау вакыты, тырналу вакыты һәм кабызу вакытында, төсләр, температура тотрыклылыгы яки төрле сыеклыкларда, мәсәлән, майда тотрыклылыгы.
Моннан тыш, башка төп үзенчәлекләр тикшерелә яки күзәтелә: консистенция, түбән ис, коррозия һәм гомуми күренеш.
Ничек
Герметик бите алына һәм бер атнага катырырга калдырыла. Аннары махсус кыңгырау киселә һәм сузылу, модуль һәм тарту ныклыгы кебек физик үзлекләрне үлчәү өчен тарту тестерына куела. Алар шулай ук махсус әзерләнгән үрнәкләрдә адгезия/когезия көчләрен үлчәү өчен дә кулланыла. Гади әйе-юк адгезия тестлары тикшерелгән субстратларга катырылган материал бөртекләрен тарту юлы белән башкарыла.
Shore-A метры каучукның катылыгын үлчи. Бу җайланма авырлык һәм үлчәү җайланмасына охшаган, аның очы катырган үрнәккә баса. Оч каучукны ни кадәр тирәнрәк үтеп керсә, каучук шулкадәр йомшак һәм кыйммәте түбәнрәк була. Гадәти төзелеш герметикы 15-35 диапазонында була.
Тирене вакыт узу белән үлчәү, ябыштырудан азат итү вакыты һәм башка махсус тире үлчәүләре я бармак белән, я авырлыклы пластик битләр ярдәмендә башкарыла. Пластикны чиста рәвештә тартып алу вакыты үлчәнә.
Саклау вакыты өчен, герметик трубалар бүлмә температурасында (1 ел саклау вакытын раслау өчен, әлбәттә, 1 ел кирәк) яки югары температурада, гадәттә 50°C температурада 1, 3, 5, 7 атна һ.б. картая. Картаю процессыннан соң (труба тизләтелгән очракта суынырга тиеш), материал трубадан чыгарыла һәм катламга тартыла, анда ул катырырга тиеш. Бу катламнарда барлыкка килгән каучукның физик үзлекләре элеккегечә тикшерелә. Аннары бу үзлекләр яңа кушылган материаллар белән чагыштырыла, яраклы саклау вакытын билгели.
Күпчелек таләп ителгән тестларның тулы аңлатмасын ASTM кулланмасында табарга мөмкин.
Соңгы киңәшләр
Бер өлешле силиконнар - иң югары сыйфатлы герметиклар. Аларның чикләүләре бар, һәм махсус таләпләр куелса, алар махсус рәвештә эшләнергә мөмкин.
Барлык чималның мөмкин кадәр коры булуын, составның тотрыклы булуын һәм җитештерү процессында һаваның чыгарылуын тәэмин итү мөһим.
Төренә карамастан, теләсә нинди бер өлешле герметик өчен эшләү һәм сынау процессы бер үк - җитештерү күләмен ясый башлар алдыннан барлык мөмкин булган үзенчәлекләрне тикшергәнегезгә һәм куллану ихтыяҗларын ачык аңлаганыгызга инаныгыз.
Куллану таләпләренә карап, дөрес катыру химиясен сайларга мөмкин. Мәсәлән, әгәр силикон сайланса һәм ис, коррозия һәм адгезия мөһим дип саналмаса, ләкин арзан бәя кирәк булса, ацетокси - иң яхшы ысул. Әмма коррозиягә дучар булырга мөмкин металл детальләр катнашса яки пластикка уникаль ялтыравыклы төстә махсус адгезия кирәк булса, сезгә оксим кирәк.
[1] Дейл Флакетт. Кремний кушылмалары: Силаннар һәм силиконнар [M]. Gelest Inc: 433-439
* Фото OLIVIA силикон герметикыннан алынган
Бастырып чыгару вакыты: 2024 елның 31 марты